Það sem spunnist hefur kringum Tyrkjaránið á seinni tímum er af mismunandi tagi - þjóðsögur, fræðirit, listaverk, heimildaskáldskapur.

Þjóðsögur og örnefni sem tengjast Tyrkjaráninu eru á vörum fólks en ýmislegt er til á prenti hér og þar. Nefna má Íslenska þjóðsögur og sagnir sem Austfirðingurinn Sigfús Sigfússon safnaði af mikilli elju fyrir hundrað árum.

Sigfús M. Johnsen skrifaði margt um Tyrkjaránið, m.a. í Sögu Vestmannaeyja og í heimildaskáldsögu um ránið sem hann kallaði Herleiddu stúlkuna.

Rómantísk viðhorf til hins framandlega, fjarlæga og háskalega sem Tyrkjaránið fól í sér skiluðu sér m.a. í fyrstu tilrauninni til að semja íslenska óperu. Hana frömdu Einar Bendiktsson skáld og Sveinbjörn Sveinbjörnsson tónskáld og kölluðu Óttar Serkjahersi.

Allmörg myndlistarverk hafa haft Tyrkjaránið að viðfangsefni. Guðríður Símonardóttir varð Kjarval að yrkisefni í málverki og Ragnhildur Stefánsdóttir gerði höggmynd til minningar um hana. Þorvaldur Skúlason gerði drög að stóru málverki umTyrkjaránið fyrir sögusýningu við lýðveldisstofnunina 1944.

Eitt mest lesna ritið um Tyrkjaránið heitir einfaldlega Tyrkjaránið og er eftir Jón Helgason sem lengi var ritstjóri Tímans og tók saman ýmis fræðirit, þ.á.m. Öldina sautjándu. Jón gaf frásögninni blæ skáldskapar og litaði hana persónulegum dráttum.

Steinunn Jóhannesdóttir leikkona og rithöfundur hefur um árabil helgað sig rannsókn, ritun og skáldskap um Guðríði Símonardóttur. Hún hefur skrifað leikritið Heimur Guðríðar og heimildaskáldsöguna Reisubók Guðríðar Símonardóttur.

Úlfar Þormóðsson hefur skrifað blaðagreinar og gert útvarpsþáttaröð um Tyrkjaránið þar sem hann veltir fyrir sér ýmsu sem frumheimildirnar segja ekki frá, t.d. afdrifum Íslendinga í Norður-Afríku gegnum aldirnar.

Í sýningunni Æsa, ljóð um stríð, er fjallað um árekstur menningarheima, um ofbeldi, ljótleika, sannleika og fegurð. Höfundar verksins eru Lára Stefánsdóttir (dans), Þór Tulinius (saga) og Guðni Franzson (tónlist).

Nokkrir fræðimenn hafa fengist við Tyrkjaránið frá mismunandi sjónarhornum. Upplýsingar um mörg fræðirit, sem að gagni mega koma, er að fá í ritgerð Þorsteins Helgasonar, Stórtíðinda frásögn.

Þorsteinn Helgason hefur fengist við Tyrkjaránið í ræðu, riti og mynd.

1. 1995. Hverjir voru Tyrkjaránsmenn? Saga. Tímarit Sögufélags, XXXIII. S. 110-134.
2. 1996. Stórtíðinda frásögn. Heimildir og sagnaritun um Tyrkjaránið á Íslandi árið 1627. Háskóli Íslands. Reykjavík/Kaupmannahöfn/Lundur. Magistersritgerð. 148 bls.
3. 1997. Historical Narrative as Collective Therapy: the Case of the Turkish Raid in Iceland. Scandinavian Journal of History. 4. S. 276-289.
4. 1997. Fleiri sluppu úr höndum Tyrkja en talið var. Morgunblaðið. 29. maí. Bls. 37. (Viðtal við ÞH.)
5. 1998. Íslendingar keyptir heim í kjölfar Tyrkjaráns. Íslenska söguþingið 28.-31 maí 1997. Ráðstefnurit I. Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands og Sagnfræðingafélag Íslands. Reykjavík. S. 331-342.
6. 2002. Tyrkjaránið. Heimildamynd fyrir sjónvarp í þrem hlutum, 3 x 44 mínútur. (Höfundur og stjórnandi.) Seylan ehf.